Mooiste bezienswaardigheden in Lofou - Wat te doen in Lofou?

Ontdek de beste bezienswaardigheden in Lofou

Lofou is een dorp van natuursteen op ongeveer 780 meter hoogte, tegen de zuidhelling van het Troodos-gebergte en een kleine dertig kilometer boven Limassol. Er wonen nog geen vijftig mensen vast, en toch staat de oude kern vrijwel compleet overeind: kasseistraatjes, pannendaken en stenen bogen die van gevel tot gevel over de stegen lopen. Het dorp ligt midden in de Krassochoria, de wijnstreek van Cyprus, en dat bepaalt wat je er eet, drinkt en ziet.

Inleiding tot Lofou

De naam zegt precies wat je ziet. Lofos is Grieks voor heuvel, en het dorp is amfitheatersgewijs tegen de helling aangebouwd, zodat je vanaf vrijwel elk punt over de daken van de buren heen kijkt. De huizen zijn van lokale steen, de daken van gebakken pannen, en de straatjes zijn zo smal dat je de auto bij de ingang van het dorp laat staan.

Dat Lofou er zo bij staat, is geen toeval. Het dorp was in de twintigste eeuw bijna helemaal leeg, en bij de telling van 2001 stonden er nog tien inwoners ingeschreven. Wat daarna gebeurde, maakt het verschil met veel andere leeggelopen bergdorpen: eigenaren kwamen terug en knapten hun huizen op in de oorspronkelijke bouwwijze, om er zelf de zomers door te brengen of om ze te verhuren.

Het resultaat is een kern die niet is nagebouwd maar bewaard. Er zijn geen winkelstraten en geen rijen souvenirkraampjes. Wat er is, is een handvol adressen om te eten en te proeven, een museum in de oude school, en daaromheen paden en bergweggetjes naar buurdorpen die allemaal met wijn te maken hebben.

Geschiedenis van Lofou

Rond Lofou zijn sporen gevonden van bewoning die teruggaat tot de vroege en midden-bronstijd. Volgens het Cypriotische toerismebureau draagt het dorp zijn huidige naam al sinds de Byzantijnse tijd, al is dat lastig hard te maken.

De eerste schriftelijke vermeldingen stammen uit de Frankische tijd. Een Venetiaans manuscript uit de vijftiende eeuw noemt Lofou in de lijst van dorpen die tot het domein van de koning van Cyprus hoorden, wat erop wijst dat de opbrengst van deze hellingen de moeite waard was.

Onder Brits bestuur, vanaf 1878, groeide de wijnbouw hard en liepen de wijngaarden tot ver de hellingen op. Rond 1921 telde het dorp 962 inwoners, tegen 578 in 1881, dus het ging hier decennialang de goede kant op.

Daarna keerde het snel. Tussen 1946 en 1986 vertrokken de meeste gezinnen naar Ypsonas en de kust, waar werk en scholen waren. In 1960 stonden er nog 234 mensen ingeschreven, in 1982 waren het er 106 en in 2001 nog tien. De ommekeer kwam in de jaren negentig, toen eigenaren hun huizen gingen restaureren en verhuren als agrotoerisme. Precies daardoor is de kern niet ingestort maar grotendeels intact gebleven, wat je nu als bezoeker terugziet in de straatjes.

De top 10 bezienswaardigheden in Lofou

De oude dorpskern met zijn kasseistraatjes

De hele kern bestaat uit huizen van lokale natuursteen met pannendaken, verbonden door smalle kasseistraatjes en stenen bogen die over de stegen heen lopen. Omdat het overgrote deel van de panden is gerestaureerd in plaats van vervangen, is dit een van de weinige Cypriotische dorpen waar de volksarchitectuur nog als geheel overeind staat. Er is geen route en geen bewegwijzering, je loopt gewoon elk steegje in dat je ziet.

Bezoekdetails: Vrij toegankelijk, altijd open, geen entree. Parkeer bij de ingang van het dorp en ga te voet verder, want de straatjes zijn te smal voor een auto. Reken op een uur tot anderhalf uur rondslenteren. Stevige schoenen zijn geen overbodige luxe, de kasseien zijn glad en het loopt overal op of af.

Kerk van Panagia Chrysolofitissa

De dorpskerk staat op de westelijke heuvel en kijkt over de hele kern uit. De bouw begon in 1854 en was in 1872 klaar, met een losse klokkentoren ernaast. De kerk is gewijd aan de Aankondiging, dus je komt in de praktijk twee namen tegen voor hetzelfde gebouw: Panagia Chrysolofitissa en Evangelismos Theotokou. Binnen zitten muurschilderingen die tussen 1910 en 1919 zijn aangebracht door Othon Giavopoulos, de grootvader van oud-president Giorgos Vasiliou.

Bezoekdetails: Gratis toegang als de deur open is, wat meestal in de ochtend het geval is en rond de zondagsdienst. Staat de kerk dicht, vraag dan in de taverne of bij de gemeenschapsraad naar de sleutel. Bedekte schouders en knieën, en fotograferen van de muurschilderingen mag niet overal.

Dorpsmuseum in de oude school

De oude lagere school op het hoogste punt van het dorp is een neoklassiek gebouw van steen, met een zuilenportiek en een geplaveid plein ervoor. Tot 1973 zaten hier kinderen in de klas; nu huist er het landelijke museum van het dorp, met een traditionele olijfpers en een meelmolen, plus een kleiner volkskundig museum. Op het plein staan twee borstbeelden van dorpsgenoten: Ioannis Stavrinos, die meevocht in de opstand van 1821, en Elias Kannaouros, gesneuveld in 1974.

Bezoekdetails: Toegang is gratis. De openingstijden liggen niet vast en het gebouw is buiten het seizoen vaak dicht, dus vraag in het dorpscafé of bij de gemeenschapsraad of iemand de deur openmaakt. Te voet vanaf de parkeerplaats in vijf tot tien minuten omhoog. Reken op een half uur binnen.

Natuurpad naar de Elitzi-fontein

Vanaf de rand van het dorp loopt een natuurpad van ongeveer anderhalve kilometer omlaag richting Silikou, naar de stenen waterbron Elitzi uit 1842. Tot in de jaren vijftig haalden de dorpelingen hier hun drinkwater, en het bassin heeft grote stenen openingen waar de kruiken onder pasten. Onderweg loop je door eikenstruweel en kruidenbegroeiing, met struiken die op sommige plekken boven je uit komen.

Bezoekdetails: Vrij toegankelijk, geen kosten, het hele jaar door. Het startpunt ligt een paar tientallen meter buiten het dorp aan de weg richting Silikou. Reken op drie kwartier tot een uur heen en terug, met een stevige klim op de terugweg. Neem water mee, want onderweg is er geen kraan die je kunt gebruiken.

Kapel van Profitis Ilias en het uitzichtpunt

Ten zuiden van het dorp staat de kapel van Profitis Ilias op een kam, met een ingerichte picknickplaats ernaast: houten banken, een paar barbecueplekken en een speeltoestel voor kinderen. Vanaf dat punt kijk je over de heuvels heen op het stuwmeer van de Kouris-dam, en bij helder weer tot aan Limassol en het zoutmeer van Akrotiri.

Bezoekdetails: Vrij toegankelijk, geen entree, geen hek. Vanaf het dorp ongeveer twintig minuten lopen over een onverhard pad, of een paar minuten rijden over de bosweg. Afval neem je zelf weer mee, want er staan geen bakken.

Wijnbar Agrovino in het dorp

Midden in Lofou zit Agrovino, een combinatie van wijnwinkel, wijnbar en taverne die zich helemaal richt op Cypriotische wijnen en zivania. Je kunt er per glas proeven en flessen mee naar huis nemen van producenten uit de Krassochoria. De keuken serveert Cypriotische gerechten, dus je kunt er ook gewoon blijven eten.

Bezoekdetails: Geen entree, je betaalt per glas of per proeverij. In het weekend is de kans dat het open is het grootst; doordeweeks buiten het seizoen kan het dicht zijn, dus bel vooraf of kijk op hun site. Ligt op loopafstand van de parkeerplaats, in de kern zelf.

Vlassides Winery bij Koilani

Sophoclis Vlassides richtte dit wijnhuis op in 1998, na een studie oenologie aan de University of California in Davis. Sinds 2012 zit het bedrijf in een nieuw gebouw tussen de dorpen Koilani en Vouni, met ruim twintig hectare wijngaard eromheen op hoogtes tussen de 700 en 1.100 meter. Er gaan jaarlijks meer dan 120.000 flessen uit, vooral van Shiraz, Cabernet Sauvignon, Merlot, Sauvignon Blanc en de lokale Xynisteri.

Bezoekdetails: Rondleidingen en proeverijen gaan op afspraak, doorgaans dagelijks behalve zondag en feestdagen, overdag tot een uur of vier. Reserveer vooraf, zeker met een groep. Ongeveer een kwartier rijden vanaf Lofou. Laat iemand rijden die niet proeft, want de bergweggetjes zijn smal en bochtig.

Buurdorp Koilani met zijn twee musea

Koilani ligt op ongeveer 820 meter aan de westoever van de Kryos, de Koude Rivier, en grenst aan Lofou. Het dorp heeft een kerkelijk museum uit 1984 en een wijnbouwmuseum uit 1990, allebei ondergebracht in oude dorpshuizen. Aan de rivier staat de kapel van Agia Mavri onder een enorme plataan, en het gelijknamige wijnhuis is bekend van zijn zoete muscat.

Bezoekdetails: De dorpsstraten zijn vrij toegankelijk. De musea hebben beperkte openingstijden en zijn vooral in het weekend open, dus vraag ernaar in het dorpscafé aan het plein. Ongeveer tien minuten rijden vanaf Lofou. Parkeren doe je aan de rand van het dorp.

De Kouris-dam en het verdronken Alassa

De Kouris-dam kwam in 1988 gereed en werd in het voorjaar daarna officieel geopend. Met 115 miljoen kubieke meter is het de grootste van de ruim honderd stuwdammen op het eiland: een aarden dam met een kleikern, 110 meter hoog en met een kruin van ongeveer 550 meter. Voor de aanleg moest het hele dorp Alassa verhuizen. Van de oude kerk van Agios Nikolaos steekt de klokkentoren nog boven het water uit, en bij een lage stand ligt de hele ruïne droog.

Bezoekdetails: Vrij toegankelijk en gratis, je kunt over de dam en langs de oever rijden en lopen. Ongeveer 15 tot 20 minuten rijden vanaf Lofou, richting Limassol. Zwemmen is niet toegestaan. In het voorjaar staat het meer het volst, in de nazomer zie je het meeste van de ruïne.

Silikou en de oude olijfmolen

Silikou ligt in de Kouris-vallei en grenst in het zuidwesten aan Lofou. Het is het eindpunt van het natuurpad langs de Elitzi-fontein. Het dorp heeft de oude dorpsolijfmolen en een museum over olijfolie en commandaria, ondergebracht in een voormalig woonhuis. Silikou staat bekend om zijn olie van eeuwenoude bomen en ligt aan de olijfroute die van Lania via Silikou door de velden loopt.

Bezoekdetails: De openingstijden van het museum zijn onregelmatig; informeer vooraf bij de gemeenschapsraad van Silikou of vraag het in het dorp. Ongeveer tien minuten rijden vanaf Lofou, of te voet via het natuurpad. De olijfroute zelf is vrij toegankelijk en het hele jaar door te lopen, al is de olijfoogst in november en december de leukste tijd.

Reistips voor Lofou

Hoe kom je er

Lofou bereik je met de auto of via een georganiseerde excursie. Vanuit Limassol rijd je in ongeveer een half uur omhoog, eerst over de weg richting de Kouris-dam en daarna over smalle bergweggetjes. Vanaf luchthaven Paphos reken je op ruim een uur en vanuit Larnaca op anderhalf uur. Er rijdt geen bus die voor bezoekers bruikbaar is.

Beste reistijd

Reken in Lofou in de zomer op een graad of 28 overdag, in het voorjaar op een graad of 20 en in de winter op 13. Aan de kust bij Limassol gaat de thermometer in juli en augustus naar 34, dus het scheelt hier flink. Dat verschil is precies de reden dat Cyprioten in de zomer deze kant op rijden. Let op dat de reistijdtool het regionale Troodos-profiel gebruikt, dat op 1.200 tot 1.400 meter slaat en dus een paar graden lager uitkomt dan Lofou zelf.

Aangenaamst zijn april, mei en de nazomer, met groen op de hellingen in het voorjaar en de oogst in september. In die maand is er ook het palouzes-feest, al wisselt de datum per jaar, dus kijk even in de agenda van de gemeenschapsraad voordat je erop rekent.

In de winter is het overdag een graad of 13 en regent het regelmatig. Sneeuw valt hier zelden, dat gebeurt hoger in het gebergte, maar de weggetjes kunnen dan wel nat en glad zijn.

Praktisch

Op Cyprus rijd je links, een erfenis uit de Britse tijd. De bergwegen naar Lofou zijn goed onderhouden maar smal en bochtig, met weinig vangrail en op sommige stukken nauwelijks ruimte om elkaar te passeren. Rijd rustig, zeker als je hebt geproefd.

Parkeren doe je aan de ingang van het dorp, want verder kom je met een auto niet. Neem contant geld mee, want niet elk klein adres pint. Op deze hoogte is het ’s avonds ook in de zomer fris, dus leg een trui in de auto. En bel vooruit als je doordeweeks buiten het seizoen komt, want dan kan het dorp behoorlijk dicht zijn.

Accommodatie in Lofou

Slapen in Lofou doe je in de gerestaureerde stenen huizen zelf. Een aantal eigenaren verhuurt hun pand als agrotoeristisch verblijf, met dikke muren, houten balken en een binnenplaatsje. Het is precies die verhuur die de restauratie betaalbaar maakt, dus je houdt de kern er mee overeind.

De meeste bezoekers komen als dagtrip en slapen aan de kust, meestal in Limassol op een half uur rijden. Wil je langer in het gebergte blijven, dan hebben Platres en Omodos meer keuze. Boek in het weekend en rond de feesten van september ruim op tijd, want er zijn maar weinig bedden.

Eten en drinken in Lofou

Lofou is een wijndorp, dus daar begint het. De streek heet Krassochoria, letterlijk de wijndorpen, en het dorp ligt aan de vierde wijnroute van Cyprus. De lokale druiven zijn de witte Xynisteri en de rode Mavro, aangevuld met Shiraz, Cabernet Sauvignon en Merlot bij de moderne wijnhuizen in de buurt. Naast wijn stookt men hier zivania, een helder druivendistillaat van rond de 45 procent dat je vaak aangeboden krijgt zonder erom te vragen.

De specialiteit van het dorp is palouzes, dat je ook als ppalouzes gespeld ziet: ingekookt druivensap dat met bloem wordt gebonden tot een soort pudding, op smaak gebracht met rozenwater, mastiek of een blad geranium. Laat je het drogen aan een touwtje met amandelen erin, dan krijg je soutzoukos, de repen die je overal langs de bergwegen te koop ziet hangen. In september organiseert de gemeenschapsraad er een feest omheen, met muziek, dans en verse palouzes uit de ketel.

Verder eet je hier gewoon Cypriotisch bergeten. Halloumi van de grill, afelia van varkensvlees met koriander en rode wijn, kleftiko dat urenlang in de leemoven gaart, en een lange reeks mezze-schaaltjes met groente uit de streek. Het is steviger dan wat je aan de kust op tafel krijgt.

Het aanbod in het dorp zelf is klein. Je hebt een handvol adressen, zoals Agrovino en de restaurants van de agrotoerisme-huizen. Doordeweeks buiten het seizoen kan het zomaar dicht zijn, dus bel even vooruit of wijk uit naar Koilani of Omodos, allebei op een kwartiertje rijden.

Dagtrips vanuit Lofou

Lofou is zelf voor veel mensen de dagtrip, maar wie hier slaapt, heeft de rest van de Krassochoria voor de deur en de kust binnen een half uur.

Omodos

Ongeveer een half uur naar het westen ligt Omodos, het bekendste wijndorp van de streek. Het draait om een groot geplaveid plein met het klooster van het Heilig Kruis erop, en eromheen zitten wijnkelders waar je zo naar binnen loopt. Er is ook een middeleeuwse wijnpers te bekijken. Het is drukker dan Lofou, want vrijwel elke georganiseerde Troodos-tour stopt hier, dus ga vroeg of laat in de middag.

Limassol

Een half uur naar het zuiden ligt Limassol, de dichtstbijzijnde stad en de logische stop als je van de bergen naar de zee wilt. Je rijdt er via de Kouris-dam naartoe. In de stad staan het middeleeuwse kasteel en een opgeknapte oude stad, en net buiten de stad liggen het antieke Kourion met zijn theater boven de kliffen en het kasteel van Kolossi.

Platres

Ongeveer drie kwartier naar het noorden, hoger het gebergte in, ligt Platres. Dat is het oude Britse bergkuuroord van het eiland, op ruim 1.100 meter tussen de dennen, met de Kaledonia-waterval op wandelafstand. Het is er merkbaar koeler dan in Lofou, en het is een goed vertrekpunt als je door wilt naar de hoge toppen van Troodos.

Conclusie

Lofou laat zien wat er gebeurt als een leeggelopen bergdorp wordt opgeknapt in plaats van vervangen. Je parkeert bij de ingang, loopt anderhalf uur door kasseistraatjes onder stenen bogen, klimt naar de oude school en eindigt bij de kapel op de kam met uitzicht op het stuwmeer. Voeg er een proeverij, het natuurpad naar de Elitzi-fontein of een rit naar Koilani aan toe en je hebt een volle dag. Kom in het weekend of in september, want dan is er in het dorp het meeste open.

Veelgestelde vragen