Mooiste bezienswaardigheden in Kakopetria - Wat te doen in Kakopetria?

Ontdek de beste bezienswaardigheden in Kakopetria

Kakopetria is het bergdorp waar je naartoe rijdt om te zien hoe Cyprus eruitzag voordat de kust vol werd gebouwd. Een oude kern van natuursteen op een rug tussen twee rivieren, een watermolen uit de achttiende eeuw, en binnen een paar kilometer twee kerken van de werelderfgoedlijst. Het ligt in het Solea-dal, aan de noordkant van het Troodos-gebergte, op 667 meter hoogte.

Inleiding tot Kakopetria

Het dorp valt in twee delen uiteen. Langs de doorgaande weg ligt het nieuwe Kakopetria, met de winkels, de tavernes en het plein waar iedereen parkeert. Daarachter, op een rug tussen de rivieren Karkotis en Garillis, ligt Palia Kakopetria, de oude kern. Die is aangewezen als beschermd dorpsgezicht.

Bij de telling van 2021 woonden er 1.255 mensen, genoeg voor een bakker, een paar cafés en een school, en daarmee is Kakopetria het grootste dorp van dit dal. Het is ook de logische uitvalsbasis voor Troodos, want je rijdt in een half uur naar het hoogste punt van het eiland en net zo snel naar het Marathasa-dal.

En dan is er het water. Twee rivieren zorgen voor platanen, forelkwekerijen en de molens waar het dorp eeuwenlang van leefde. Aan de kust is stromend water een zeldzaamheid, hier gaat het het hele jaar door.

Geschiedenis van Kakopetria

Bij opgravingen boven het dorp kwam in 1938 een oud heiligdom tevoorschijn, met terracotta beeldjes van Athena en Herakles. Die staan nu in het Archeologisch Museum in Nicosia en laten zien dat hier al lang voor de kerken mensen woonden.

Een paar kilometer ten zuidwesten van het dorp werd in de 11e eeuw de kerk van Agios Nikolaos tis Stegis gebouwd, als kloosterkerk. Het is het enige bewaarde middenbyzantijnse katholikon op Cyprus, en in de vroege 12e eeuw kwam de narthex erbij. Het dorp zelf wordt in middeleeuwse kronieken genoemd en bestond in elk geval al in de Lusignan-periode, die liep van 1192 tot 1489.

In 1520 verrees de kerk Metamorfosis tou Sotiros midden in de oude kern. In 1754 bouwde een priester van het klooster de watermolen Mylos tis Gonias aan de rivier, die tot na de Tweede Wereldoorlog graan maalde voor het hele dal. Vanaf 1926 leverde een eigen waterkrachtcentrale stroom aan het dorp, de eerste van het eiland; de bewoners vierden dat op 17 september 1927 op het plein. En in 1985 kwamen de beschilderde kerken van het Troodos-gebergte op de werelderfgoedlijst van UNESCO, met Agios Nikolaos tis Stegis als een van de tien.

De top 10 bezienswaardigheden in Kakopetria

Palia Kakopetria, de oude dorpskern

De oude kern ligt op een smalle rug tussen de Karkotis en de Garillis, met huizen van natuursteen, houten balkons en keienstraatjes die nauwelijks breder zijn dan een ezelkar. Het hele buurtje is aangewezen als beschermd dorpsgezicht, dus de gevels mogen niet zomaar verbouwd worden, en dat zie je: geen aluminium kozijnen, geen aanbouwtjes, wel scheve daken en houten deuren die al een eeuw meegaan.

Je loopt er in een halfuur doorheen. Met een koffiestop op een terras boven het water en de kapel van Agios Georgios Perachoritis erbij ben je makkelijk twee uur zoet, en zo is het dorp ook bedoeld.

Bezoekdetails: Altijd vrij toegankelijk en gratis. Parkeren doe je aan de rand van de oude wijk of bij het centrale plein van het nieuwe dorp, vandaar is het twee minuten lopen. De kasseien zijn glad bij regen, stevige schoenen helpen.

De kerk van Agios Nikolaos tis Stegis

Deze kerk uit de 11e eeuw was ooit het katholikon van een klooster en is het enige bewaarde middenbyzantijnse exemplaar op Cyprus. Die bijnaam, tis Stegis oftewel van het dak, slaat op het tweede steile pannendak dat in de vroege twaalfde eeuw samen met de narthex over de koepelkerk heen kwam, om de muren tegen weer en wind te beschermen. Van buiten lijkt het daardoor eerder een schuur dan een kerk.

Binnen zit je oog in oog met muurschilderingen uit de 11e tot en met de 17e eeuw, laag over laag aangebracht door zes eeuwen schilders. Sinds 1985 staat de kerk als een van de tien beschilderde Troodos-kerken op de werelderfgoedlijst.

Bezoekdetails: Dinsdag tot en met zondag open, maandag dicht. De tijden lopen met het seizoen mee, in de zomer met een middagpauze, dus kijk ze vooraf na. Toegang is gratis, een donatie wordt op prijs gesteld. De kerk ligt zo’n 5 kilometer ten zuidwesten van het dorp aan de weg richting Troodos, met een klein parkeerterrein ernaast. Fotograferen binnen is niet toegestaan.

De kerk van Panagia Podithou in Galata

In het buurdorp Galata staat deze kerk uit 1502, gebouwd met een schenking van Demetre de Coron en zijn vrouw Helen, wat op de westgevel staat ingemetseld. De fresco’s horen tot de beste voorbeelden van de italo-byzantijnse stijl die tijdens de Venetiaanse periode op het eiland opkwam, met een opvallend expressieve kruisiging.

Ook Podithou staat sinds 1985 op de werelderfgoedlijst. In Galata zelf vind je nog twee beschilderde kerkjes: Archangelos Michail, ook Panagia Theotokos genoemd, uit 1514 en Agios Sozomenos uit 1513, op loopafstand van elkaar. Samen vullen ze een ochtend.

Bezoekdetails: Dezelfde tijden als Agios Nikolaos tis Stegis, dus dinsdag tot en met zondag open en maandag dicht. Gratis, met een bus voor vrijwillige bijdragen. Staat de deur dicht, dan bel je het telefoonnummer dat erop hangt en komt de sleutelbewaarder langs. Galata ligt ongeveer 2 kilometer ten noorden van Kakopetria, parkeren kan bij de kerk.

Het wandelpad Kannoures naar Agios Nikolaos tis Stegis

Dit lineaire pad begint bij de bron van de Karkotis in het Troodos National Forest Park en loopt 9 kilometer door het rivierdal naar beneden, langs een allang gesloten chroommijn. Je gaat daarbij van ruim 1.650 meter naar iets boven de 870. Reken op ongeveer drie uur, en op vier uur als je doorloopt tot in Kakopetria, wat de route op 12 kilometer brengt.

Het pad heeft moeilijkheidsgraad drie, technisch niet zwaar, maar de lange afdaling vraagt wat van je knieën. Je loopt vrijwel steeds in de schaduw van de dennen langs het water, dus ook in de zomer is het te doen.

Bezoekdetails: Vrij toegankelijk en gratis, het hele jaar door. Start bij Kannoures aan de weg Karvounas-Troodos, ongeveer een kilometer voor het Troodos-plein. Omdat het geen rondje is, laat je je afzetten bij de start en loop je naar het dorp terug, of je regelt een taxi voor de terugweg. Neem water mee, onderweg is niets te krijgen.

De watermolen Mylos tis Gonias

Deze molen werd in 1754 gebouwd door een priester van het klooster Agios Nikolaos en maalde tarwe en gerst voor het hele Solea-dal. Het overvloedige water van de Karkotis en de Garillis dreef hier meerdere molens aan; de tweede heette Mylos tou Hadjistavrinou.

Na de Tweede Wereldoorlog viel het werk stil, en in 1980 is de molen in oude staat hersteld, inclusief het rad en de maalstenen. Dat jaar rond stromende water verklaart waarom hier een dorp van deze omvang staat.

Bezoekdetails: De molen staat boven de doorgaande weg, op de linkeroever van het beekje dat vanaf Agios Nikolaos naar beneden komt. Van buiten is hij altijd te bekijken en dat kost niets. Binnen kom je als de eigenaar aanwezig is, en die ontvangt bezoekers; vaste tijden zijn er niet, dus vraag het in het dorp of bij je accommodatie.

Het klooster van Agios Ioannis Lampadistis in Kalopanayiotis

In het naburige Marathasa-dal schuilen onder een enkel groot houten dak drie kerken: het katholikon van Agios Irakleidios uit de 11e eeuw, de kerk van Johannes Lampadistis en een Latijnse kapel. Het complex staat sinds 1985 op de werelderfgoedlijst en de fresco’s beslaan bij elkaar ruim vijf eeuwen schilderkunst.

Kalopanayiotis zelf is een terrasdorp aan een stuwmeer, met zwavelbronnen onder in het dal en een paar goede eettentjes. Leuk om na het klooster nog even rond te lopen.

Bezoekdetails: Doorgaans maandag tot en met zaterdag open met een middagpauze, op zondag wat later; de tijden wisselen per seizoen. Toegang gratis, donatie welkom. Is er niemand, dan heeft de koffiezaak ernaast meestal de sleutel. Vanaf Kakopetria rijd je via Evrychou in ongeveer een half uur naar Kalopanayiotis. Parkeer boven in het dorp en loop het laatste stuk naar beneden.

De kerk van Metamorfosis tou Sotiros

Deze dorpskerk uit 1520 staat midden in de oude kern en is helemaal van steen opgetrokken, met een vierkante plattegrond in basiliekvorm en byzantijnse details. Er passen ongeveer 100 tot 150 mensen in, wat je een aardig idee geeft van hoe groot Kakopetria in de zestiende eeuw was.

Op de binnenplaats staat de oude olijfpers die nu bij het dorpsmuseum hoort. De kerk staat niet op de werelderfgoedlijst en trekt daardoor nauwelijks bezoekers, wat hem een prettige stop maakt bij een rondje door de oude straatjes.

Bezoekdetails: De buitenkant en de binnenplaats zijn vrij toegankelijk en gratis. Binnen kom je tijdens diensten of als de kerkraad open doet; vraag ernaar bij het museum ernaast. Ligt op loopafstand in Palia Kakopetria, aan de Linou-straat.

Petra tou Androgynou en de rivier Karkotis

De dorpsnaam is opgebouwd uit kako, dat slecht betekent, en petra, dat steen betekent. De lokale overlevering koppelt dat aan een rotsblok waar pasgetrouwde stellen op gingen zitten tot het blok een keer omrolde en een bruidspaar bedolf. Bewijs is er niet, maar de rots wordt nog altijd aangewezen.

Vlak eronder komen de Karkotis en de Garillis samen tot de Klarios, die noordwaarts naar de baai van Morphou stroomt. Op een hete dag is dit de koelste plek van het dorp.

Bezoekdetails: Vrij toegankelijk, gratis, dag en nacht. Volg vanaf de brug in de oude kern het geasfalteerde pad langs het water; het is een rustige wandeling van hooguit twintig minuten heen en terug. Onder de platanen langs de rivier staan bankjes.

Het Troodos-plein en de Chionistra met het Artemis-pad

De Chionistra, ook bekend als Olympus, is met 1.952 meter het hoogste punt van het eiland en ligt ongeveer 16 kilometer ten zuiden van Kakopetria. Het Artemis-pad maakt er een lus van 7 kilometer omheen, die vrijwel vlak rond de 1.850 meter blijft, door zwarte den en jeneverbes.

In de winter ligt hier sneeuw en wordt er op de noordhelling geskied, wat op deze breedtegraad een vreemd gezicht blijft. In de zomer rijden Cyprioten hierheen om af te koelen.

Bezoekdetails: Het pad is vrij toegankelijk en gratis, met parkeergelegenheid aan de weg naar de top. Vanaf Kakopetria rijd je in ongeveer een half uur via de B9 naar het Troodos-plein, waar restaurants en een bezoekerscentrum zitten. Reken op tweeënhalf tot drie uur voor de hele lus en houd er rekening mee dat het boven flink kouder en winderiger is dan in het dorp.

Het Linos Museum en de olijfmolen

Dit dorpsmuseum in Palia Kakopetria draait om de oude ambachten van het dal: wijn persen, olijfolie slaan en brood bakken. Je ziet er een traditionele olijfmolen met de skoutellin, de ronde stenen bak, en de maalsteen met het gat in het midden waar de boom doorheen ging.

Het museum zit op de binnenplaats van de kerk Metamorfosis tou Sotiros, dus je combineert de twee in een keer. Groot is het niet, maar de spullen komen uit het dorp zelf.

Bezoekdetails: Op werkdagen open, van half acht tot een uur of drie, en gratis. In het weekend is het dicht. Te vinden aan de Linou-straat in de oude kern, op loopafstand van het dorpsplein. Vraag de actuele tijden na bij je accommodatie, ze schuiven weleens.

Reistips voor Kakopetria

Hoe kom je er

Kakopetria bereik je met de auto. Vanaf Nicosia rijd je in ongeveer een uur over de A9 en de B9 het dal in, vanaf Limassol in vijf kwartier over de bergpas langs het Troodos-plein, en vanaf luchthaven Larnaca ben je zo’n 104 kilometer en ongeveer anderhalf uur onderweg. Er rijdt een streekbus vanuit Nicosia, maar die gaat een paar keer per dag en brengt je niet bij de kerken, dus eigen vervoer is nodig.

Beste reistijd

Het dorp ligt laag genoeg om aangenaam te blijven en hoog genoeg om de zomerhitte kwijt te zijn. In juli en augustus blijft het hier rond de 30 tot 31 graden terwijl het aan de kust 33 tot 34 is, en hoger in het gebergte, boven de 1.200 meter, blijft het bij 27 tot 28. Dat verschil van een paar graden voelt groter dan het klinkt, want de lucht is er droger en ’s avonds koelt het echt af.

Mei en september zijn de mooiste maanden. In mei kleurt het dal groen en ligt de temperatuur rond de 24 graden, in september is het rond de 27 en zijn de wandelpaden op hun best. Oktober is met zo’n 23 graden ook prima, en april met 19 graden nog fris maar helder.

De winter is een ander dorp. In januari en februari blijft het rond de 12 graden, er valt regen, en boven de duizend meter ligt sneeuw. De weg naar het Troodos-plein kan dan tijdelijk dicht zijn. Wie komt om te skiën, zit in Kakopetria op een half uur rijden van de pistes.

Praktisch

Op Cyprus rijd je links. De wegen in het Solea-dal zijn goed onderhouden maar smal en bochtig, met weinig vangrail, dus reken op langere reistijden dan de afstand doet vermoeden. Bij mist of regen rijd je hier langzaam.

Neem contant geld mee, want niet elk cafeetje of museum pint. En ook in de zomer is een trui voor de avond verstandig.

Accommodatie in Kakopetria

Kakopetria is een van de weinige Troodos-dorpen met een echt aanbod: een handvol kleine hotels, waaronder een paar in gerestaureerde stenen panden in de oude kern, en gastenverblijven langs de rivier.

Blijf je meerdere dagen in het gebergte, dan is dit de handigste basis, met de kerken, het Marathasa-dal en het Troodos-plein binnen een half uur. In het weekend is het snel vol, want Cyprioten uit Nicosia komen hier ook.

Eten en drinken in Kakopetria

Het beroemdste gerecht van het dal is forel, gekweekt in de bassins die door het water van de Karkotis worden gevoed. Bijna elke taverne in het dorp heeft hem op de kaart, meestal simpel gegrild met citroen en wat bergkruiden erover. Langs de doorgaande weg vind je grotere zaken met een eigen kwekerij, zoals Chrisanthis, waar je de vis uit het bassin ziet komen.

Verder eet je hier de bergversie van de Cypriotische keuken: souvla van varkensvlees boven houtskool, gegrilde halloumi, afelia met rode wijn en koriander, en in de winter stoofpotten met konijn of paddenstoelen. Het is steviger eten dan aan de kust.

In de oude kern zitten de tavernes in oude stenen huizen met een terras boven het water, en daar zit je op een warme dag het prettigst. Toe kun je loukoumades bestellen, of glyko tou koutaliou, het lepeltje ingemaakt fruit dat vaak gratis bij de koffie komt.

Dagtrips vanuit Kakopetria

Omodos

Aan de zuidhelling van het gebergte ligt Omodos, het bekendste wijndorp van Cyprus, ruim een uur rijden via het Troodos-plein. Het contrast met Kakopetria is aardig: een groot geplaveid plein met een klooster erop, en straatjes vol wijnkelders waar je zo naar binnen loopt. Ga vroeg, want tussen elf en drie staan de excursiebussen er.

Nicosia

Een uur naar het oosten ligt Nicosia op 55 kilometer. In het Archeologisch Museum staan de terracotta beeldjes uit het heiligdom boven Kakopetria, dus dit is de logische aanvulling op de geschiedenis van het dorp. Verder de Venetiaanse muren, de oude stad, en de deling van het eiland van dichtbij.

Limassol

Vijf kwartier naar het zuiden ligt Limassol aan de kust, ongeveer 70 kilometer over de bergpas. In de winter rijd je op één ochtend van 12 graden in de sneeuw naar 18 graden aan zee. In de stad wachten het kasteel, de promenade en het antieke Kourion.

Fikardou

Over de bergkam richting de Pitsilia ligt Fikardou, drie kwartier rijden. Het hele dorp staat onder monumentenzorg: steen en leem, met houten balkons die op de bovenverdieping uitsteken. Er wonen nog maar een handvol mensen, dus reken niet op een rij tavernes.

Platres

Vanaf het Troodos-plein rijd je de zuidhelling af naar Platres, ook drie kwartier, de bergplaats waar de Britten hun zomers doorbrachten. De paden naar de watervallen Caledonia en Millomeris beginnen hier. Trek schoenen met grip aan, want de rotsen bij de vallen blijven ook in de zomer nat.

Conclusie

Kakopetria is de plek om te beginnen als je Troodos wilt zien en niet alleen wilt aanrijden. De oude kern staat er nog zoals hij bedoeld was, de kerk van Agios Nikolaos tis Stegis is de oudste van zijn soort op het eiland, en het water dat door het dorp loopt verklaart waarom hier eeuwenlang gemalen, geperst en gekweekt is. Blijf een nacht of twee, want de kerken in Galata en Kalopanayiotis zijn in een dagtrip niet fatsoenlijk te doen. En kom in mei of september, dan is het dal op zijn mooist.

Veelgestelde vragen