Vakantiebestemmingen Cyprus - de leukste steden
Agros
Agros ligt op zo'n 1.100 meter in Pitsilia, de oostelijke Troodos, als een amfitheater tegen de helling gebouwd. In mei bloeien de damascenerrozen op de velden rond het dorp en bij de rozenfabriek van de familie Tsolakis zie je gratis hoe daar rozenwater van wordt gestookt. Twee familiebedrijven maken er lountza, loukaniko en chiromeri met Europese bescherming en lepelzoetjes van fruit uit de boomgaarden. De wandelpaden naar Kato Mylos en Madari beginnen in het dorp, en binnen twintig minuten rijden staan de beschilderde UNESCO-kerken van Pelendri en Lagoudera.
Ayia Napa
Ayia Napa heeft het fijnste zand en het helderste water van Cyprus. Overdag is het een badplaats met brede stranden en een klooster uit de vijftiende eeuw op het plein, 's nachts verandert het centrum in het bekendste uitgaansgebied van het eiland. Wie het rustiger wil, zit een paar kilometer verderop bij Konnos Bay of Protaras al in een andere wereld.
Coral Bay
Coral Bay is de badplaats aan de westkust van Cyprus waar het zand ophoudt en de lege Akamas begint. Het halvemaanvormige strand heeft de Blauwe Vlag en water dat over een grote afstand ondiep blijft, en op de landtong ernaast ligt de Myceense burcht Maa-Palaeokastro uit 1200 v.Chr. Een paar kilometer noordelijker liggen de zeegrotten, het gestrande vrachtschip Edro III en de opgravingen op kaap Drepanum. Voor het echte Cypriotische eten rijd je omhoog naar het dorp Peyia.
Fikardou
Fikardou geldt als het best bewaarde bergdorp van Cyprus, op zo'n 900 meter in het oostelijke Troodos. Er wonen nog maar een handvol mensen, en het hele dorp is sinds 1978 beschermd monument en staat sinds 2002 op de voorlopige UNESCO-lijst. Twee volledig gerestaureerde woonhuizen zijn museum en kregen in 1987 de Europa Nostra-onderscheiding. In de buurt liggen het klooster Machairas, het buurdorp Lazanias en de werelderfgoedkerk van Palaichori.
Kakopetria
Kakopetria ligt op 667 meter hoogte in het Solea-dal, op een smalle rug tussen twee rivieren. De oude kern is beschermd dorpsgezicht: natuursteen, houten balkons en straatjes waar nauwelijks een kar door kan. Twee van de tien beschilderde Troodos-kerken van de UNESCO-lijst staan op een paar minuten rijden. En het is koel, ook als het aan de kust 34 graden is.
Kiti
Kiti ligt ruim tien kilometer ten zuidwesten van Larnaca en is vooral bekend om de kerk van Panagia Angeloktisti, met in de apsis een mozaïek uit de zesde eeuw. Cyprus bleef destijds grotendeels buiten de byzantijnse beeldenstorm, en daar heeft dat mozaïek zijn behoud aan te danken. Aan de kust bij het vastgegroeide buurdorp Pervolia liggen het Faros-strand met de Blauwe Vlag, een Venetiaanse wachttoren en de vuurtoren van Kaap Kiti uit 1864. Het zoutmeer van Larnaca met zijn flamingo's ligt op tien minuten rijden. Je zit er dicht bij de luchthaven zonder in een badplaats te slapen.
Larnaca
Larnaca is voor de meeste mensen de eerste stad van Cyprus, want de grote luchthaven ligt er om de hoek. De palmenboulevard met het strand ernaast is op loopafstand van de oude kerk en het fort, en net buiten de stad ligt een zoutmeer waar in de winter flamingo's staan. Als uitvalsbasis is het de handigste plek van het eiland.
Lefkara
Lefkara is het bekendste ambachtsdorp van Cyprus, op ruim 600 meter hoogte tegen de uitlopers van het Troodos-gebergte. Het lefkaritika-borduurwerk staat sinds 2009 op de UNESCO-lijst van immaterieel erfgoed en wordt nog altijd op straat gemaakt, en langs de hoofdstraat zitten de zilversmeden met hun filigraan. Het oude dorp bestaat uit smalle steegjes van lichte kalksteen met uitzicht over de vlakte bij Larnaca. Binnen een kwartier rijden liggen het klooster van Agios Minas en de neolithische nederzetting van Choirokoitia.
Limassol
Limassol is de minst toeristische kustplaats van Cyprus en juist daarom prettig. Er wonen genoeg mensen om het hele jaar leven op straat te hebben, de promenade loopt kilometers door langs zee, en binnen een half uur rijden liggen het antieke Kourion en de wijndorpen op de zuidhelling van het Troodos-gebergte.
Lofou
Lofou is een bergdorp van natuursteen op ongeveer 780 meter hoogte, aan de zuidhelling van het Troodos-gebergte en midden in de Krassochoria, de wijndorpen van Cyprus. Het dorp liep in de twintigste eeuw bijna helemaal leeg, waarna eigenaren hun huizen vanaf de jaren negentig gingen restaureren in plaats van vervangen. Daardoor staat de oude kern nog vrijwel compleet overeind, met kasseistraatjes en stenen bogen over de stegen. Rondom liggen wijnhuizen, een natuurpad naar een waterbron uit 1842 en het stuwmeer van de Kouris-dam.
Nicosia
Nicosia is de enige grote stad van Cyprus die niet aan zee ligt, en dat maakt het meteen de interessantste. Binnen een volledig bewaarde Venetiaanse stervormige muur ligt een oude stad met kerken, moskeeën, musea en cafés vol studenten. Het is ook de laatste verdeelde hoofdstad ter wereld, en de bufferzone loopt dwars door het centrum.
Omodos
Omodos is het bekendste wijndorp van Cyprus, op ruim achthonderd meter hoogte aan de zuidhelling van het Troodos-gebergte. Het dorp ligt om een groot geplaveid plein met een klooster erop, de straatjes zijn te smal voor auto's en je kunt zo een wijnkelder binnenlopen om te proeven. Het is de logische eerste stop als je de bergen in gaat.
Paphos
Paphos is de stad waar de geschiedenis van Cyprus het dikst ligt. De Romeinse mozaïekvloeren en de Koningsgraven staan samen op de werelderfgoedlijst, de haven met zijn burcht is het middelpunt van het uitgaansleven, en binnen een half uur rijden ligt de wildste kust van het eiland. Kom je voor oude stenen én een strand, dan is dit de logische thuisbasis.
Pissouri
Pissouri bestaat uit twee delen die drie kilometer uit elkaar liggen. Boven op de heuvel draait het dorpsleven om een plein met stenen huizen, tavernes en een openluchtamfitheater uit 2000. Beneden ligt Pissouri Bay, een strand met een Blauwe Vlag tussen de witte kliffen van Kaap Aspro. Daaromheen liggen wandelpaden over de kliffen, het carobdorp Anogyra met zijn pastelli-werkplaats en een paar stranden waar vrijwel niemand komt.
Platres
Platres ligt op 1.200 meter aan de zuidflank van het Troodos-gebergte en is sinds de Britse tijd de vluchtplek voor de hitte van de kust. Vanaf de dorpsrand lopen paden naar de Caledonia-waterval en de Millomeris-waterval, die doorgaat voor de hoogste natuurlijke waterval van het eiland. Het hoogste punt van Cyprus met zijn skipistes ligt een kwartier rijden hogerop, en tussen de dennen staan hotels uit de jaren dertig. In de tavernes eet je forel uit de kwekerij aan de rand van het dorp.
Polis
Polis is het rustige stadje aan de noordwestkust van Cyprus, gebouwd op de resten van het oude koninkrijk Marion. Het ligt aan de rand van het Akamas-schiereiland, met de Baden van Aphrodite en twee bewegwijzerde wandelroutes op een kwartier rijden. Vanuit de haven van Latsi varen boten naar de Blauwe Lagune, en achter het centrum ligt een strand met de Blauwe Vlag in een eucalyptusbos.
Protaras
Protaras is de rustige badplaats van de oostkust van Cyprus, gebouwd rond Fig Tree Bay met zijn blauwe vlag en zijn rotseilandje voor de kust. Boven het dorp staat op een rots het witte kerkje van Profitis Ilias, bereikbaar via 153 treden. Langs de baai loopt een promenade van ruim 4 kilometer en ten zuiden ervan begint het natuurpark van Kaap Greco. Het is de kant van het eiland waar gezinnen naartoe gaan.